Randevu 0216 449 09 41
Prof. Dr. Cengiz BAHADIR

Depresyon Tedavisi

Depresyon Tedavisinde Trasnkraniyal Manyetik Stimulasyon (TMS)

depresyon

Depresyon kişinin sosyal hayatını, günlük etkinliklerini ve diğer insanlarla olan iletişimini etkileyecek biçimde yaşadığı üzüntü,melankoli durumudur. Genelde ataklarla seyreder. Kendini mutsuz ve kederli hissetme, hayattan ve daha önce zevk aldığı şeylerden zevk almama, ilgisizlik, aşırı uyku yada uykusuzluk hali, halsiz ve yorgun hissetme, enerji düşüklüğü, kilo alma yada kilo verme, konsantrasyon yeteneğinde azalma, kendini beğenmeme, ağır vakalarda intihar eğilimi en sık görülen bulgulardır. Bu belirtilerin çoğu varsa major depresyondan, sadece bir kısmı varsa minör depresyondan bahsedilir. Minör depresyon çok daha fazla görülmektedir.

Depresyonun temelinde genetik, çevresel ve hormonal mekanizmalar etkili olabilmektedir. Depresyon tedavisi ağırlıklı olarak ilaçlarla yapılır. Antidepresanlar denilen bu ilaçların etki mekanizmaları beyin hormonlarını tekrar normal düzeyine getirilmesini esas almaktadır. Eskiden çok kullanılan ve yan etkileri fazla olan trisiklik antidepresanların yerine selektif seratonin geri alınım inhibitörleri(SSRI) denen ilaçlar almıştır. Bu ilaçlar depresyon tedavisinde çok sık ve uzun süreli kullanılmaktadır. Bununla beraber uzun dönem kullanımlarında çok fazla yan etkileri vardır. Bazı hastalarda ilaç tedavileri başarısız olmakta ve depresyon atakları hastanın yaşantısını çekilmez bir hale getirebilmektedir. Ağır vakalarda elektrokonvulsif terapi (ECT – elektroşok) de kullanılmaktadır. Bu yönteminde kendine has bazı yan etkileri olmaktadır. Tüm bu tedavilere rağmen depresyon atağı yine de çözülmeyebilir veya sık sık tekrar edebilir. İlaca dirençli bu olgularda transkraniyal manyetik stimulasyon tedavisi (TMS) yeni bir umut olmustur.

depresyon1

Transkraniyal manyetik stimulasyon tedavisi beynin ilgili alanlarının manyetik alan yardımı ile uyarılması esasına dayanır. Manyetik stimulasyon cihazı ve ona bağlı bir koil ile beyin uyarımı gerçekleştirilir (resim). Bu yöntemde hasta beyin bölümü yada sağlam beyin bölümü belli frekansda uyarılarak tedavi gerçekleştirilir.

Beynin dorsolateral prefrontal korteks denilen bölümü uyarılmaktadır. Bu uyarım tekniği ile beynin bu bölümünü uyarmak yada baskılamak mümkündür. Düşük frekanslı akımlarla (saniyede 1 veya daha az uyarı) beynin bu bölümü baskılanır, yüksek frekanslı akımlarda ise beynin bu bölümü uyarılır. Depresyon tedavisinde genellikle sol beyin yarımına (dominant beyin) uyarıcı yüksek frekanslı akım uygulanmaktadır. Bununla beraber bazen sağ beyin yarımına baskılayıcı düşük frekanslı akımlar uygulanarak beynin sol yarısının aktivitesi dolaylı olarak artırılabilmektedir. Tedavi genel olarak hafta sonları iki günlük aralarla toplam 20 seans olarak yapılır ve 1 ay kadar sürer. Her tedavide uygulanan protokole göre 600-1200 uyarı verilebilir. Tedavi sonunda ilaç tedavisine dirençli olgularda yüksek başarı oranları bildirilmektedir. Bazı vakalarda tedavilerin arası açılarak bir süre daha idame tedavisi yapılabilir. TMS tedavisinde hasta ağrı hissetmez. Uyarım sırasında çok minik bir rahatsızlık hissi olabilir. Yan etkisi yok denecek kadar azdır. Bazı vakalarda geçici baş ağrısı, baş dönmesi olabilir. Çok nadiren (30.000 de 1) kalıcı olmayan epileptik atak gözlenmiştir. Bu yönleriyle elektroşok tedavisinden çok üstündür. TMS tedavisi FDA tarafından onaylanmış, USA ve bir çok batı ülkesinde ilaca dirençli depresyon tedavisinde özel ve resmi sağlık kurumlarınca tedavi masrafları ödenen bir yöntemdir. USA‘da bu tedaviyi uygulayan yüzlerce merkez vardır. Depresyon dışında diğer beyin hastalıklarında da yoğun bir şekilde araştırılmakta ve son derece olumlu sonuçlar bildirilmektedir.