Randevu 0216 449 09 41
Prof. Dr. Cengiz BAHADIR

Omurilik Yaralanmaları

Omurilik Yaralanmalarında Transkranial Manyetik Stimulasyon

Omurilik beyinde bulunan sinir hücrelerinin(nöronlar) akson denilen uzantılarından (beyaz madde) ve omurilik nöronlarının gövdelerinden (gri madde) oluşmuş son derece karmaşık bir yapıdır. Temel görevi beyin ve vücut arasında bilgi alış verişini sağlamak, hareket emirlerini iletmek ve refleksleri yönetmektir. Oldukça ince sayılabilecek bir yapıda olmasına rağmen sayısız fizyolojik olayda görev alır. En önemli işlevi beyin hareket emirlerini kollara ve bacaklara taşımaktır. Omurilik yaralanması olduğunda bu işlevler tam yada kısmen kaybedilir ve sonuçta hastada felç durumu ortaya çıkar.

Omurilik felçleri iki ana grupta incelenir. Birincisi torakal (sırt) 1. omurga altındaki lezyonlar sadece bacaklarda felç yaparken (parapleji), bu seviyenin üstündeki lezyonlar hem kol hem de bacaklarda felç yaparlar (tetrapleji). Yaralanmanın tam yada kısmi olmasına göre komplet yada inkomplet omur ilik yaralanması olarak da sınıflandırılabilirler. Omurilik yaralanmaları rehabilitasyon tıbbının en önemli çalışma alanlarından biridir ve gerek ülkemizde gerek dünyada oldukça sık rastlanır. En sık sebep travmadır ve bununda başında trafik kazaları gelmektedir.

Bunu düşmeler izler.omurilik

Omurilik yaralanması oldukça ciddi bir klinik tablodur. Yaralanmanın seviyesinde göre felç ve bir çok felç komplikasyonu görülmektedir. Yaralanma ne kadar yüksek seviyeli olursa felç ve komplikasyonları da o kadar ciddi olur. Bu tip hastalarda spastisite dediğimiz aşırı kas gerginlikleri, yatak yaraları idrar yapamama, kemik erimesi gibi bir çok komplikasyon gelişmektedir. Omurilik yaralanmalı hastalarda hem iyileşmeyi hızlandıracak hem de yan etkisi en az olan bir takım tedaviler üzerinde çalışılmaktadır. Bugüne kadar kök hücre dahil bir çok tedavi denenmiştir. Son dönemlerde bu tip omurilik yaralanmalı hastalarda tanskraniyal manyetik stimulasyon (TMS) tedavisi uygulanmaktadır. TMS tedavisi beynin nöronlarının dışarıdan manyetik alan yardımı ile uyarılması esasına dayanır. Bu işle bir manyetik stimulasyon cihazına bağlı bir koil ile beynin ilgili bölümüne yönlendirilen manyetik enerji aktarımı ile gerçekleşir. Uygulama ağrısız olup yan etkiler yok denecek kadar azdır. Uygulamanın frekansına bağlı olarak beynin ilgili nöronları uyarılabilir yada baskılanabilmektedir.

TMS tedavisi bu özellikleri nedeni ile omurilik yaralanmalı hastalarda prognoz tayininde kullanılmaktadır. Beynin uyarılan hareketten sorumlu hücrelerinin emirlerinin kol ve bacaklara gidip gitmediği, yada ne kadarının gittiği tespit edilebilir. Bu sayede yaralanmanın omuriliği gerçekte ne kadar etkilediği ve ne kadar iyileşebileceği hakkında çok değerli bilgiler vermektedir (MEP testi: Motor Uyandırılmış Potansiyeller).

TMS tedavisinin bu hastalarda diğer bir kullanım amacı yaralanma sonrası hem duysal hem de motor (hareket) iyileşmeyi hızlandırmaktır. Bu konuda yapılmış 3 çalışmadan ikisinde beynin ayaklar ile ilgili korteks bölümüne yapılan yüksek frekanslı uyarım ile motor iyileşmede ve yürümede( inkomlplet vakalarda) anlamlı düzelme tespit edilmiştir. Bu konuda araştırmalar yoğun bir şekilde devam etmektedir. Yine TMS tedavisi bu hastalarda ortaya çıkan spastisite (aşırı kas gerginliği) tedavisinde de denenmektedir. Motorkortekse yapılan yüksek frekanslı uyarım ile spastistede azalma elde edilmiştir. Son yıllarda geliştirilen aktif asistif robotik sistemler(ekzoskeleton) omurilik yaralanmaları olan hastalarda denenmeye başlamıştır. Spastisite bu sistemlerin kullanımındaki en büyük engellerden biridir. İleriki yılarda TMS tedavisi ile bu sistemlerin hastalar tarafından çok daha kolay kullanılabileceği düşünülmektedir.

 

omurilik1

Spinal kord hastalarında en önemli komplikasyonlardan biri ağrı olup bazen çok yıkıcı bir nöropaik ağrı ile karşılaşılabilir. TMS’nni omurilik yarlanmalarında önemli kullanım alanı bu nöropatik ağrının tedavisidir. TMS ile yapılan çalışmaların tümünde yüksek frekanslı uyarım ile bu hastalarda görülen nöropatik ağrıda düzelme bildirilmiştir.

Omurilik yaralanmalarına bağlı felçlerin ve komplikasyonlarının tedavisinde TMS’nin kullanımı oldukça yenidir. Yapılan çalışmalar bu hastalarda yeni TMS tedavi protokolleri ile ile yakın gelecekte gerek hastalığın kendisinin gerek komplikasyonlarının tedavisinde çok daha iyi sonuçlar alınacağını desteklemektedir.

Copyright © 2015,